CÁC MÔN PHÁI TRÀ

Trà là một nghệ thuật cần phải có bàn tay của bậc thầy mới phát lộ được các tính cách cao quý nhất của nó. Có trà ngon và trà dở cũng như có bức tranh đẹp và bức tranh xấu – phần nhiều là bức tranh xấu. Cho nên không có sẵn bài bản nào dạy các chế biến trà sao cho hoàn hảo.

Mỗi một cách chế biến trà mang tính cách riêng, có những nét tinh tế riêgn về lối vò, cách ủ lá trà theo bí quyết gia truyền mà con cháu đời sau mỗi người nhớ lại và thực hành bằng tài nghệ của chính mình. Cái đẹp đích thực xưa nay vẫn tồn tại ở chỗ đó. Chúng ta từng đau đớn xiết bao khi thấy xã hội cứ một mực khước từ không chịu chấp nhận cái định luật cơ bản cho dù rất đơn giản ấy về nghệ thuật và về nhân sinh.

Cũng giống như nghệ thuật, trà có những môn phái và những thời đại của nó. Về đại thể, có thể phân các môn phái trà theo ba gia đoạn chính: trà đun, trà khuấy và trà hãm. Chúng ta ngày nay thuộc môn phái thứ ba. Những cách thưởng ngoạn trà khác nhau này biểu thị rõ những tố chất tinh nhần của mỗi thời đại. Vì cuộc sống luôn luôn là sự biểu hiện, những hành động vô thức của chúng ta vẫn thầm nói lên những suy nghĩ thầm kín nhất của mỗi người. Lá trà đóng thành bánh rồi gỡ ra cho vào ấm đun lên gọi là đoàn trà, lá trà vò vụn rồi cho vào bát nước khuấy lên gọi là mạt trà; búp trà sấy khô hãm trong nước sôi gọi là tiễn trà; những cách pha trà ấy thể hiện các xung động nội tâm đặc thù của các triều đại Đường, Tống và Minh – nước Trung Hoa xưa.

Trà vốn là cây nguyên sinh ở miền nam Trung Quốc, từ những thời đại xa xưa đã được các nhà thực vật học và thảo dược học Trung Hoa nói tới. Các sách kinh điển gọi trà bằng những tên khác nhau, đọc theo âm Hán Việt là Đồ, Thiết, Thuấn, Giả và Minh. Các danh gia đều nhất trí ca ngợi trà là vị thuốc có hiệu năng thuyên giảm mệt nhọc, làm sáng khoái tinh thần, tăng cường thể lực, phục hồi thị lực. Trà không chỉ làm thuốc uống, mà còn dùng để xoa, đặc b iết dưới dạng cao chuyên chữa trị chứng thấp khớp. Các môn đồ Đạo gia coi trà là một thức trọng yếu của bài thuốc trường sinh bất lão, còn các Phật tử thì dùng trà để chống lại buồn ngủ những khi tham thiền nhập định.